ในสถานีไฟฟ้าย่อยของโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่รับแรงดันไฟฟ้าสูงระดับยี่สิบสองกิโลโวลต์ถึงสามสิบสามกิโลโวลต์ ระบบป้องกันไฟฟ้าเปรียบเสมือนระบบภูมิคุ้มกันที่คอยปกป้องอุปกรณ์ราคาแพงจากกระแสไฟฟ้าเกิน สภาวะลัดวงจร และแรงดันไฟฟ้าผิดปกติ โดยมีรีเลย์ป้องกันเป็นหัวใจสำคัญในการตรวจจับความผิดปกติ หากการตั้งค่าและการทำงานของรีเลย์ป้องกันขาดความแม่นยำ หรือขาดการทดสอบอย่างสม่ำเสมอ เมื่อเกิดเหตุลัดวงจรเพียงเล็กน้อยในจุดใดจุดหนึ่งของโรงงาน อาจส่งผลให้เบรกเกอร์แรงสูงหลักของโรงงานตัดวงจรล่าช้า จนทำให้ระบบป้องกันของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคหรือการไฟฟ้านครหลวงทำงานแทน ปรากฏการณ์นี้เรียกว่าการทริปข้ามวงจร ซึ่งสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงต่อสายส่งจ่ายไฟข้างเคียง และทำให้โรงงานต้องเผชิญกับมาตรการลงโทษและค่าปรับมหาศาล
ปัญหาการทริปข้ามวงจรไปการไฟฟ้าเกิดจากอะไร
การทริปข้ามวงจรเกิดขึ้นเมื่อสปีดการทำงานและลำดับการตัดวงจรของระบบป้องกันภายในโรงงานไม่สอดคล้องกับค่าการป้องกันของสายส่งการไฟฟ้า โดยปกติระบบไฟฟ้าจะถูกออกแบบให้มีลำดับการตัดวงจรแบบลดไล่ตามระดับ โดยอุปกรณ์ป้องกันที่อยู่ใกล้จุดเกิดเหตุลัดวงจรมากที่สุดต้องสั่งตัดวงจรก่อน แต่หากรีเลย์ป้องกันแรงสูงของโรงงานมีการตั้งค่าเวลาที่ช้าเกินไป ตัวรีเลย์เสื่อมสภาพ หรือหม้อแปลงกระแสส่งสัญญาณผิดพลาด รีเลย์ของการไฟฟ้าซึ่งทำหน้าที่เป็นระบบป้องกันสำรองจะทำการสั่งปลดสวิตช์เกียร์ที่สถานีไฟฟ้าย่อยต้นทางของการไฟฟ้าทันที
การตัดวงจรในลักษณะนี้ไม่เพียงแต่ทำให้ไฟฟ้าดับทั่วทั้งโรงงานของท่านเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบให้โรงงานอุตสาหกรรมข้างเคียงที่ใช้สายส่งร่วมกันเกิดไฟตกหรือไฟดับตามไปด้วย ส่งผลให้การไฟฟ้าต้องเข้ามาสอบสวนหาสาเหตุ และบังคับให้โรงงานดำเนินการทดสอบและคาลิเบรตรีเลย์ป้องกันใหม่ทั้งหมดก่อนจะได้รับอนุญาตให้จ่ายไฟกลับเข้าระบบ
ความสำคัญของการทดสอบรีเลย์ป้องกันอย่างสม่ำเสมอ
รีเลย์ป้องกันในปัจจุบันมีทั้งรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์และดิจิทัลไมโครโปรเซสเซอร์ ซึ่งแม้จะมีความแม่นยำสูง แต่ชิ้นส่วนภายในสามารถเสื่อมสภาพได้ตามกาลเวลา คราบฝุ่น ความร้อน และแรงสั่นสะเทือนในสถานีไฟฟ้าย่อยสามารถทำให้ค่าการจดจำตารางเวลาและระดับกระแสเบี่ยงเบนไปจากเดิม การทดสอบรีเลย์ป้องกันจึงเป็นมาตรการเดียวที่จะยืนยันได้ว่า อุปกรณ์พร้อมที่จะสั่งการตัดไฟได้อย่างรวดเร็วและถูกต้องตามเส้นโค้งการตัดวงจรที่ออกแบบไว้
การทดสอบนี้มักทำควบคู่ไปกับการซ่อมบำรุงอุปกรณ์แรงสูงชนิดอื่นตามที่ระบุไว้ใน คู่มือการบำรุงรักษาสถานีไฟฟ้าย่อย (Substation PM) และระบบไฟฟ้าแรงสูงในโรงงาน เพื่อให้มั่นใจว่าทั้งตัวรีเลย์ สัญญาณเตือน และกลไกของสวิตช์เกียร์สามารถทำงานประสานกันได้อย่างสมบูรณ์แบบโดยไม่มีจุดสะดุด
ขั้นตอนการทดสอบรีเลย์ป้องกันแรงสูง
การทดสอบรีเลย์ป้องกันต้องกระทำโดยวิศวกรไฟฟ้าที่มีความชำนาญ พร้อมเครื่องมือทดสอบชนิดฉีดกระแสและแรงดันจำลองแบบดิจิทัล โดยมีขั้นตอนหลักดังนี้
การตรวจสอบการตั้งค่าและการเปรียบเทียบกับเอกสารการออกแบบ
วิศวกรจะทำการตรวจสอบการตั้งค่าฟังก์ชันการป้องกันพื้นฐาน เช่น ฟังก์ชันป้องกันกระแสเกิน ฟังก์ชันป้องกันการลัดวงจรลงดิน และฟังก์ชันป้องกันแรงดันตกหรือแรงดันเกิน นำค่าที่บันทึกอยู่ในตัวรีเลย์มาเปรียบเทียบกับตารางประสานสัมพันธ์ระบบป้องกัน เพื่อตรวจสอบว่ามีการเปลี่ยนค่าโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่
จ่ายกระแสทดสอบไปยังอุปกรณ์ป้องกันหรือรีเลย์
ใช้ชุดเครื่องมือทดสอบรีเลย์ จ่ายกระแสและแรงดันไฟฟ้าจำลองเข้าไปยังตัวรีเลย์โดยตรง เพื่อทดสอบระดับกระแสที่ทำให้รีเลย์เริ่มทำงาน และทดสอบเวลาในการสั่งตัดวงจรในแต่ละระดับกระแส ลำดับนี้จะช่วยยืนยันว่าเส้นโค้งการทำงานของรีเลย์ยังคงตรงตามมาตรฐานสากลและตรงตามข้อกำหนดของการไฟฟ้า
การทดสอบการทำงานร่วมกับระบบสวิตช์เกียร์
นอกจากการทดสอบตัวรีเลย์แล้ว จะต้องมีการทดสอบส่งสัญญาณสั่งทริปจริงไปยังเบรกเกอร์แรงสูง เพื่อตรวจสอบระยะเวลาในการสั่งตัดวงจร (Speed Test Circuit) และการทำงานของระบบสั่งตัดวงจร กลไกลภายใน การตอบสนอง ซึ่งรวมไปถึงการทำงานร่วมกับตู้สวิตช์ตัดไฟแรงสูง โดยเป็นการประสานงานกับการตรวจสอบระบบ การตรวจสอบและทดสอบดิสคอนเนคติ้งสวิตช์ และ Ring Main Unit (RMU) ระบบแรงสูง เพื่อให้มั่นใจว่าหน้าสัมผัสไฟฟ้าตัดวงจรได้ขาดจากกันอย่างแท้จริง
มาตรฐานความปลอดภัยในการปฏิบัติงานทดสอบ
เนื่องจากการทดสอบรีเลย์ป้องกันแรงสูงเกี่ยวข้องกับตู้ควบคุมที่มีสายสัญญาณแรงดันและกระแสเชื่อมต่อมาจากหม้อแปลงแรงสูง การปฏิบัติงานจะต้องทำภายใต้มาตรการควบคุมความปลอดภัยที่เข้มงวด โดยปฏิบัติตาม มาตรฐานความปลอดภัยในการปฏิบัติงานดับไฟทำ PM สถานีไฟฟ้าแรงสูงประจำปี อย่างเคร่งครัด ต้องมีการปลดวงจรด้านแรงดันและการลัดวงจรด้านกระแสก่อนการถอดสายทดสอบ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดแรงดันไฟฟ้าสูงดันย้อนกลับไปสร้างอันตรายแก่ผู้ปฏิบัติงานและเครื่องมือทดสอบ
บริการทดสอบคาลิเบรตรีเลย์ป้องกัน โดย NCW Electric
การป้องกันปัญหาเบรกเกอร์หลักทริปข้ามวงจรไปการไฟฟ้าจำเป็นต้องใช้วิศวกรที่มีความรู้ลึกซึ้งด้านระบบป้องกันไฟฟ้าและตารางประสานสัมพันธ์การตัดวงจร บริษัท เอ็น ซี ดับบลิว อิเลคทริค จำกัด (NCW Electric) ให้บริการตรวจทดสอบ ปรับตั้งค่า และคาลิเบรตรีเลย์ป้องกันระบบไฟฟ้าแรงสูงทุกรุ่น ทุกยี่ห้อ สำหรับโรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระบุรี ด้วยเครื่องมือทดสอบดิจิทัลที่ทันสมัยและแม่นยำสูง ดำเนินการโดยสามัญวิศวกรไฟฟ้า พร้อมออกเอกสารรับรองการทดสอบตามมาตรฐานการไฟฟ้า เพื่อให้ระบบไฟฟ้าแรงสูงของโรงงานท่านมีความเสถียรสูงสุดและปราศจากความเสี่ยงเรื่องไฟดับข้ามวงจร ติดต่อเราเพื่อรับบริการทดสอบรีเลย์ป้องกันได้แล้ววันนี้



