โรงงานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร อาคารจัดเก็บแป้ง โรงงานผลิตอาหารสัตว์ โรงงานแปรรูปไม้ และอุตสาหกรรมพลาสติกหรือเคมีผง เป็นสถานประกอบการที่มีสภาวะแวดล้อมเสี่ยงสูงต่อการระเบิดของฝุ่นละออง หรือ Dust Explosion ฝุ่นอุตสาหกรรมขนาดเล็กที่ลอยฟุ้งกระจายอยู่ในอากาศ เมื่อสะสมตัวจนมีความเข้มข้นถึงระดับหนึ่งและได้รับประกายไฟหรือความร้อนสะสมจากบริภัณฑ์ไฟฟ้า สามารถเกิดการลุกไหม้รุนแรงและนำไปสู่การระเบิดอย่างฉับพลัน การตรวจรับรองระบบไฟฟ้าประจำปีในสถานประกอบการกลุ่มนี้จึงจำเป็นต้องมีความระมัดระวังเป็นพิเศษ และต้องดำเนินงานตามหลักวิศวกรรมความปลอดภัยขั้นสูงสุดเพื่อป้องกันอัคคีภัยร้ายแรง
กลไกการเกิดความร้อนและประกายไฟจากฝุ่นสะสมในอุปกรณ์ไฟฟ้า
ฝุ่นละอองในกระบวนการผลิตมักเข้าไปสะสมอยู่ภายในตู้จ่ายไฟหลัก ตู้ไฟฟ้าย่อย และตามช่องระบายอากาศของมอเตอร์ไฟฟ้า
เมื่อชั้นฝุ่นเกาะกุมอุปกรณ์ไฟฟ้า จะทำหน้าที่เป็นฉนวนความร้อนที่ขัดขวางการระบายอากาศ ส่งผลให้อุปกรณ์ภายในตู้ควบคุมเกิดความร้อนสะสมพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ในขณะเดียวกัน ฝุ่นบางชนิดมีความสามารถในการนำไฟฟ้า เมื่อฝุ่นเข้าไปเกาะระหว่างบัสบาร์หรือขั้วต่อสายไฟที่มีแรงดันต่างกัน จะทำให้เกิดกระแสไฟฟ้ารั่วไหลข้ามชั้นฝุ่นและนำไปสู่การอาร์กไฟฟ้า เกิดประกายไฟพุ่งออกมาปะทะกับกลุ่มฝุ่นละอองที่ฟุ้งกระจายอยู่นอกตู้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการระเบิดรุนแรงที่ทำลายโครงสร้างอาคารได้ทันที
3 ข้อระวังวิกฤตในการตรวจรับรองระบบไฟฟ้าประจำปี
การตรวจรับรองระบบไฟฟ้าในพื้นที่เสี่ยงฝุ่นอุตสาหกรรม วิศวกรผู้ตรวจและช่างเทคนิคต้องปฏิบัติตามมาตรการป้องกันอันตรายอย่างรัดกุมดังนี้
1. ห้ามเปิดตู้ควบคุมไฟฟ้าขณะมีฝุ่นฟุ้งกระจายโดยไม่ดับไฟ
การเปิดฝาตู้จ่ายไฟเพื่อทดสอบอุปกรณ์ขณะที่มีการเดินเครื่องจักรและมีฝุ่นฟุ้งกระจายเป็นอันตรายร้ายแรง ประกายไฟจากการสับปลดเบรกเกอร์หรือการแตะขั้ววัดไฟอาจจุดติดกลุ่มฝุ่นได้ทันที กระบวนการตรวจเปิดตู้จ่ายไฟจึงต้องวางแผนดับไฟและทำความสะอาดฝุ่นรอบตู้ก่อนเปิดทำความสะอาดภายในเสมอ
2. การตรวจสอบระดับการป้องกันฝุ่นและประกายไฟของอุปกรณ์ (Dust-Ignitionproof)
วิศวกรต้องตรวจสอบว่าตู้จ่ายไฟ สวิตช์กด และโคมไฟที่ติดตั้งในโซนเสี่ยง เป็นอุปกรณ์ชนิดป้องกันฝุ่นเข้าและป้องกันการจุดติดไฟ ตรวจสอบขอบยางซีลกันฝุ่นที่ฝาตู้ น็อตยึดตู้ และซีลยางทางเข้าสายไฟ (Cable Gland) ว่าอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ไม่มีการรั่วซึมของฝุ่นเข้าไปด้านในตู้
3. การสแกนวัดความร้อนสะสมด้วยกล้องอินฟราเรด
ใช้กล้องถ่ายภาพความร้อนอินฟราเรดสแกนหาจุดอุณหภูมิสูงผิดปกติบริเวณผิวตู้ควบคุม ขั้วต่อสายไฟ และตัวถังมอเตอร์ เพื่อชี้เป้าความร้อนสะสมที่เกิดจากชั้นฝุ่นอุดตัน โดยดำเนินการร่วมกับกรอบมาตรฐานใน มาตรฐานการตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปีเฉพาะทางสำหรับคลังสินค้า (Warehouse) และโรงงานผลิตสินค้า เพื่อประเมินระดับความเสี่ยงและวางแผนทำความสะอาดก่อนเกิดการหลอมละลาย
การเชื่อมโยงการตรวจระบบไฟกับมาตรฐานอุตสาหกรรมอื่น
การดูแลระบบไฟฟ้าในอาคารที่มีฝุ่นสะสมสูง ต้องอาศัยการบูรณาการร่วมกับข้อกำหนดการตรวจในพื้นที่อื่นๆ เช่น การตรวจเช็กระบบไฟส่องสว่างโถงสูงและตู้ชาร์จไฟตามแนวทาง เกณฑ์การตรวจระบบไฟฟ้าคลังสินค้าและโลจิสติกส์: การเน้นหนักที่ระบบแสงสว่างและตู้ชาร์จโฟล์คลิฟต์ สำหรับพื้นที่จัดเก็บสินค้าวัตถุดิบ รวมถึงการประเมินระบบจ่ายไฟและสายดินตามเกณฑ์ การตรวจรับรองระบบไฟฟ้าประจำปีสำหรับโรงงานผลิตที่มีระบบห้องสะอาด (Cleanroom) และระบบปรับอากาศควบคุมความชื้น สำหรับพื้นที่แปรรูปวัตถุดิบผงยาและอาหารที่ต้องการความสะอาดสูง
ประโยชน์ของการตรวจรับรองความปลอดภัยอย่างถูกวิธี
การปฏิบัติตามข้อระวังในการตรวจระบบไฟฟ้าอย่างเคร่งครัด ช่วยลดความเสี่ยงจากการระเบิดของฝุ่นอุตสาหกรรมได้อย่างเด็ดขาด ช่วยปกป้องชีวิตผู้ปฏิบัติงาน ยืดอายุการใช้งานของตู้ควบคุมไฟฟ้า และทำให้สถานประกอบการมีเล่มรายงานผลตรวจรับรองที่สมบูรณ์ ยื่นต่อกรมโรงงานอุตสาหกรรมและบริษัทประกันภัยได้อย่างราบรื่น
บริการตรวจรับรองระบบไฟฟ้าในพื้นที่เสี่ยงฝุ่นอุตสาหกรรม โดย NCW Electric
การตรวจรับรองระบบไฟฟ้าในอาคารที่มีฝุ่นสะสมสูงจำเป็นต้องใช้วิศวกรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง บริษัท เอ็น ซี ดับบลิว อิเลคทริค จำกัด (NCW Electric) พร้อมให้บริการตรวจเช็ก ทดสอบ และออกเอกสารรับรองความปลอดภัยระบบไฟฟ้าประจำปี แก่โรงงานที่มีฝุ่นอุตสาหกรรมและวัตถุดิบฟุ้งกระจาย ในเขตพื้นที่ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระบุรี ด้วยทีมสามัญวิศวกรไฟฟ้าที่มีความเข้าใจในเกณฑ์ความปลอดภัยขั้นสูง พร้อมเครื่องมือวัดและกล้องอินฟราเรดมาตรฐานสากล ติดต่อ NCW Electric เพื่อรับการประเมินความปลอดภัยระบบไฟฟ้าได้วันนี้
ติดต่อ / สอบถามเพิ่มเติมได้ที่
